Sąd unieważnił kredyt złotowy oparty na WIBOR. Bank ma zwrócić niemal 188 tys. zł

Sąd Okręgowy w Suwałkach w wyroku z 7 października 2026 r., sygn. I C 884/25, uznał za nieważną umowę kredytu hipotecznego w złotych polskich, oprocentowanego według stawki WIBOR 3M powiększonej o marżę banku. Na rzecz kredytobiorczyni zasądzono 187 978,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 czerwca 2025 r. do dnia zapłaty.

Uzasadnienie orzeczenia opublikowano 12 listopada 2026 r. Wyrok ma istotne znaczenie dla sporów dotyczących kredytów złotowych, ponieważ sąd zakwestionował nie sam wskaźnik WIBOR, lecz cały mechanizm zmiennego oprocentowania, sposób informowania konsumenta o ryzyku oraz powiązanie wysokości marży z dodatkowymi produktami bankowymi.

Orzeczenie zapadło w pierwszej instancji. Jego prawomocność nie została potwierdzona.

Kredyt z 2009 roku. Bank pobrał niemal 188 tys. zł

Sprawa dotyczyła umowy kredytu mieszkaniowego zawartej 30 lipca 2009 r. na kwotę 121 680 zł, z okresem spłaty wynoszącym 30 lat.

Oprocentowanie ustalono na podstawie WIBOR 3M i marży banku. W chwili zawarcia umowy wskaźnik wynosił 4,17%, a podstawowa marża 2,93 punktu procentowego. Początkowe oprocentowanie, uwzględniające dodatkowe podwyższenie marży do czasu ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego, wynosiło 8%.

Kredytobiorczyni całkowicie spłaciła zobowiązanie 8 września 2023 r. Łącznie wpłaciła do banku 187 978,40 zł, w tym 121 680 zł kapitału oraz 66 298,40 zł odsetek.

Następnie zakwestionowała ważność umowy i wystąpiła o zwrot wszystkich spełnionych świadczeń.

Bank nie wyjaśnił rzeczywistego ryzyka wzrostu oprocentowania

Jednym z najważniejszych elementów sprawy były zeznania pracownicy banku uczestniczącej w zawieraniu umowy.

Z ustaleń sądu wynika, że kredyt przedstawiano konsumentom jako produkt bezpieczny, w którym wahania rat mogą być niewielkie. Nie wyjaśniono jednak szczegółowo mechanizmu zmiennego oprocentowania ani potencjalnej skali wzrostu obciążeń.

Pracownica banku przyznała, że nie znała podmiotu odpowiedzialnego za ustalanie WIBOR i nie potrafiła wskazać, jak wysoko wskaźnik może wzrosnąć.

Sąd uznał, że przedstawienie ogólnych informacji o ryzyku zmiennej stopy procentowej nie wystarcza do wykazania prawidłowego wykonania obowiązków informacyjnych.

Konsument powinien otrzymać informacje pozwalające mu zrozumieć nie tylko sam fakt zmienności oprocentowania, ale również możliwe konsekwencje ekonomiczne takiego mechanizmu dla wysokości rat i całkowitego kosztu kredytu.

W tej sprawie bank nie wykazał, aby przekazał kredytobiorczyni odpowiednie, zindywidualizowane informacje przed zawarciem umowy.

WIBOR i marża tworzyły jeden mechanizm oprocentowania

Istotnym elementem uzasadnienia jest sposób oceny postanowień dotyczących oprocentowania.

Sąd przyjął, że nie należy analizować WIBOR i marży banku jako całkowicie niezależnych postanowień umownych. Dopiero ich połączenie tworzy mechanizm określający wysokość odsetek należnych bankowi.

W konsekwencji kontroli pod kątem abuzywności poddano całą klauzulę zmiennego oprocentowania.

Zdaniem sądu postanowienie to nie spełniało wymogu przejrzystości. Konsument nie miał możliwości dostatecznego zrozumienia sposobu ustalania oprocentowania ani oszacowania konsekwencji jego zmian w wieloletnim okresie kredytowania.

Sąd wskazał również, że umowa nie przewidywała mechanizmu ustanawiającego górny limit wzrostu oprocentowania. W połączeniu z niewystarczającymi informacjami o ryzyku uznał to za dodatkowy argument przemawiający za niekorzystnym dla konsumenta rozkładem ryzyka ekonomicznego.

Rezygnacja z ubezpieczenia oznaczała podwyższenie marży o 0,5 punktu procentowego

Drugą istotną wadą umowy był mechanizm uzależniający wysokość marży od korzystania z dodatkowych produktów bankowych.

Umowa przewidywała, że rezygnacja z ubezpieczenia od utraty pracy powoduje podwyższenie marży o 0,50 punktu procentowego.

Sąd zakwestionował takie rozwiązanie, wskazując, że bank uzależnił wysokość wynagrodzenia za udzielenie kredytu od utrzymywania dodatkowego produktu.

Zdaniem sądu mechanizm ten stanowił formę sprzedaży wiązanej, a jego konstrukcja nie pozwalała konsumentowi w sposób przejrzysty ocenić rzeczywistych kosztów poszczególnych usług.

W uzasadnieniu odwołano się między innymi do art. 385¹ oraz art. 385³ pkt 7 i 19 kodeksu cywilnego, dotyczących niedozwolonych postanowień umownych.

Dlaczego sąd uznał całą umowę za nieważną?

Po stwierdzeniu abuzywności mechanizmu zmiennego oprocentowania sąd rozważył możliwość dalszego obowiązywania umowy.

Uznał jednak, że wyeliminowanie całej klauzuli oprocentowania pozbawia umowę jednego z jej podstawowych elementów, określającego wynagrodzenie banku za udostępnienie kapitału.

W ocenie sądu nie było podstaw do zastąpienia zakwestionowanego mechanizmu innym sposobem ustalania oprocentowania ani do pozostawienia umowy jako kredytu oprocentowanego wyłącznie według marży banku.

W konsekwencji uznano, że umowa nie może dalej obowiązywać.

Nieważność została przyjęta jako przesłanka zasądzenia świadczenia. Sąd nie orzekał o niej w odrębnym punkcie sentencji, ponieważ kredytobiorczyni dochodziła przede wszystkim zwrotu pieniędzy.

Bank ma zwrócić również spłacony kapitał

Na rzecz kredytobiorczyni zasądzono 187 978,40 zł, czyli całość kwoty wpłaconej przez nią w wykonaniu zakwestionowanej umowy.

Sąd przyznał również ustawowe odsetki za opóźnienie od 11 czerwca 2025 r. oraz 6 451 zł tytułem kosztów procesu.

Warto podkreślić, że zasądzona kwota obejmuje nie tylko zapłacone odsetki, ale również spłacony wcześniej kapitał kredytu.

Nie należy jednak utożsamiać tego rozstrzygnięcia z automatycznym pozbawieniem banku prawa do dochodzenia własnego roszczenia o zwrot kapitału. Kwestia wzajemnych rozliczeń stron nieważnej umowy podlega odrębnej ocenie prawnej.

Czy wyrok oznacza, że wszystkie kredyty z WIBOR są nieważne?

Nie. Rozstrzygnięcie dotyczy konkretnej umowy i określonych uchybień stwierdzonych przez sąd.

Sąd Okręgowy w Suwałkach nie orzekł, że WIBOR jako wskaźnik referencyjny jest nielegalny. Nie zakwestionował również samego faktu stosowania zmiennego oprocentowania w kredytach hipotecznych.

Podstawą rozstrzygnięcia były przede wszystkim nieprzejrzystość całego mechanizmu oprocentowania, brak właściwego poinformowania konsumenta o ryzyku oraz sposób uzależnienia wysokości marży od dodatkowych produktów.

W innych sprawach decydujące znaczenie będą miały konkretne postanowienia umowy, dokumenty przekazane konsumentowi oraz materiał dowodowy dotyczący przebiegu procesu zawierania kredytu.

Ważny wyrok dla posiadaczy starszych kredytów złotowych

Orzeczenie I C 884/25 pokazuje, że w sporach o WIBOR istotne może być nie tylko badanie samego wskaźnika referencyjnego, lecz także całej konstrukcji oprocentowania i rzeczywistego zakresu informacji przekazanych kredytobiorcy.

Szczególnej analizie warto poddawać starsze umowy, w których zmienna stopa procentowa była powiązana z dodatkowymi warunkami dotyczącymi marży, ubezpieczeń lub innych produktów bankowych.

Wyrok z Suwałk pokazuje również, jak istotne znaczenie dowodowe mogą mieć zeznania pracowników banku dotyczące informacji faktycznie przekazywanych klientom przed podpisaniem umowy.

Nie jest to jednak rozstrzygnięcie prawomocne ani orzeczenie ustanawiające ogólną zasadę nieważności kredytów opartych na WIBOR. Dopiero dalsza kontrola instancyjna może przesądzić, czy przyjęta przez sąd argumentacja zostanie utrzymana.

Udostępnij: