Rzecznik Finansowy zajął istotne stanowisko dotyczące rozliczeń kredytów, w których banki naliczały odsetki także od skredytowanych kosztów, takich jak prowizja czy ubezpieczenie.
15 września 2026 r. Związek Banków Polskich zarekomendował bankom, aby zaprzestały pobierania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu. W przypadku umów nadal wykonywanych 23 kwietnia 2026 r. ZBP wskazał również na potrzebę zwrotu odsetek pobranych po tej dacie.
Tego samego dnia Rzecznik Finansowy przedstawił jednak stanowisko dalej idące. Zdaniem RF zwrot nie powinien ograniczać się wyłącznie do okresu po wydaniu wyroku TSUE w sprawie C-744/24.
Spór dotyczy tego, od jakiego momentu bank powinien zwracać pieniądze
Wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 dotyczył oprocentowania kredytowanych kosztów kredytu.
Trybunał zakwestionował mechanizm, w którym bank nalicza odsetki również od kwot przeznaczonych na sfinansowanie prowizji lub innych kosztów, których konsument nie otrzymał do swobodnej dyspozycji.
Po tym wyroku pojawił się problem rozliczenia umów zawartych wcześniej.
Stanowisko ZBP zmierza do tego, aby zwrot obejmował przede wszystkim odsetki pobrane po 23 kwietnia 2026 r., czyli po wydaniu wyroku TSUE. Rzecznik Finansowy nie zgadza się z takim ograniczeniem.
RF chce zwrotu także za okres sprzed wyroku TSUE
Zdaniem Rzecznika Finansowego banki powinny zwrócić wszystkie nienależnie pobrane odsetki, również te naliczone i pobrane przed 23 kwietnia 2026 r.
Ma to istotne znaczenie dla wielu starszych umów kredytowych.
Jeżeli bank przez kilka lat naliczał oprocentowanie nie tylko od rzeczywiście udostępnionego kapitału, lecz także od finansowanej prowizji czy innych kosztów, ograniczenie zwrotu wyłącznie do okresu po wydaniu wyroku TSUE mogłoby znacząco zmniejszyć wysokość należnego konsumentowi rozliczenia.
Rzecznik Finansowy zapowiedział również monitorowanie sposobu, w jaki banki będą wdrażały rozliczenia wynikające z C-744/24.
Wyrok TSUE nie obowiązuje dopiero od dnia jego wydania
W praktyce podstawowy spór będzie dotyczył tego, czy wyrok TSUE tworzy nowe prawo, czy jedynie wyjaśnia znaczenie przepisów, które obowiązywały już wcześniej.
Co do zasady orzeczenie prejudycjalne TSUE wyjaśnia sposób rozumienia prawa Unii, a nie ustanawia nowej normy obowiązującej dopiero od dnia wydania wyroku.
To właśnie ten argument może być istotny przy żądaniu zwrotu odsetek pobranych przed 23 kwietnia 2026 r.
Jeżeli określony mechanizm był sprzeczny z prawem Unii już wcześniej, sama późniejsza data wydania wyroku nie musi uzasadniać pozostawienia bankowi świadczeń pobranych w poprzednich latach.
Znaczenie dla reklamacji i pozwów
Stanowisko Rzecznika Finansowego może być istotne przede wszystkim w sprawach, w których bank proponuje klientowi korektę harmonogramu albo częściowy zwrot odsetek, ale tylko za okres po wyroku TSUE.
W takim przypadku warto dokładnie sprawdzić, jaki okres obejmuje rozliczenie i czy bank nie pozostawia poza nim odsetek pobranych wcześniej.
Istotne jest również ustalenie, czy bank naliczał odsetki od samej prowizji, ubezpieczenia lub innych kosztów kredytowanych razem z kapitałem.
To nie oznacza automatycznie sankcji kredytu darmowego
Trzeba przy tym odróżnić dwa zagadnienia.
Jednym jest obowiązek zwrotu odsetek nienależnie pobranych od kredytowanych kosztów. Drugim – możliwość zastosowania sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim.
ZBP podtrzymuje stanowisko, że samo występowanie oprocentowania prowizji nie oznacza jeszcze automatycznie zastosowania SKD.
Ostateczna ocena zależy więc od konstrukcji konkretnej umowy i rodzaju naruszeń obowiązków informacyjnych.
Praktyczny wniosek
Najważniejszym skutkiem nowego stanowiska RF jest zakwestionowanie próby ograniczenia rozliczeń wyłącznie do okresu po 23 kwietnia 2026 r.
W sprawach, w których bank przez wiele lat naliczał odsetki od finansowanych kosztów, może to oznaczać istotną różnicę w wysokości roszczenia.
Wyrok TSUE C-744/24 staje się więc nie tylko podstawą do zmiany przyszłych rozliczeń, ale również argumentem za analizą całego okresu wykonywania umowy.
